Partnerzy:
Europejski przemysł akumulatorowy odgrywa kluczową rolę w zielonej transformacji i przyszłości europejskiego przemysłu wytwórczego. Jednak szybki rozwój nowych fabryk i globalnych łańcuchów dostaw stwarza również poważne wyzwania dla pracowników i związków zawodowych.
Na ostatniej konferencji BatteryTUPower spotkali się związkowcy i organizatorzy, aby wymienić się doświadczeniami, ocenić osiągnięcia projektu i ustalić, w jaki sposób związki zawodowe mogą zwiększyć swój wpływ na rozwój branży.
Judith Kirton-Darling, Sekretarz Generalna industriAll Europe, powiedziała:
„Europa potrzebuje silnego przemysłu akumulatorowego, ale konkurencyjność przemysłowa nie może być budowana kosztem pracowników. Inwestycje publiczne muszą wiązać się z jasnymi warunkami socjalnymi, w tym z zapewnieniem wysokiej jakości miejsc pracy, bezpiecznych warunków pracy, poszanowania praw związków zawodowych i negocjacji zbiorowych. Zielona transformacja odniesie sukces tylko wtedy, gdy pracownicy będą mieli realny wpływ na jej kształtowanie. Oznacza to inwestowanie w związki zawodowe od samego początku, a nie czekanie, aż nowe fabryki zaczną działać bez związków”.
Wczesna organizacja w celu zbudowania trwałej siły związkowej
Organizowanie pracowników było głównym tematem konferencji. Przedstawiciele związków zawodowych z Węgier, Polski, Słowacji, Serbii i Hiszpanii dzielili się doświadczeniami w budowaniu członkostwa w związkach zawodowych i reprezentacji pracowniczej w sektorze produkcji akumulatorów.
Dyskusje uwypukliły wyzwania związane z organizowaniem się w nowo powstałych fabrykach, w których pracownicy mogą mieć niewielkie doświadczenie ze związkami zawodowymi, a kierownictwo może sprzeciwiać się zbiorowej reprezentacji.
Kluczową lekcją płynącą z BatteryTUPower jest to, że związki zawodowe muszą działać wcześnie. Mapowanie firm, zrozumienie struktur własnościowych i łańcuchów dostaw, identyfikacja aktywistów w miejscu pracy i budowanie relacji z pracownikami są kluczowe dla skutecznego organizowania się.
Projekt pomógł związkom zawodowym wypracować bardziej strategiczne i innowacyjne podejście organizacyjne, a jednocześnie wzmocnił zaangażowanie w organizowanie się na szczeblu krajowym i europejskim.
Doświadczenia z Indonezji pokazały, że organizowanie musi obejmować cały łańcuch dostaw, w tym wydobycie i przetwarzanie niklu. Uczestnicy podkreślili wagę wzmacniania lokalnych związków zawodowych i inwestowania w szkolenia kadry kierowniczej, szczególnie kobiet i młodych pracowników.
Zdrowie i bezpieczeństwo: punkt wyjścia do działań zbiorowych
Doświadczenia ze Szwecji i Węgier pokazały, w jaki sposób troska o zdrowie i bezpieczeństwo może jednoczyć pracowników i wzmacniać reprezentację związkową.
W szwedzkim przedsiębiorstwie Northvolt związki zawodowe opracowały innowacyjne podejście mające na celu dotarcie do pracowników z różnych korporacji. Udało się osiągnąć wskaźnik związków zawodowych na poziomie 85% i utworzyć 70 przedstawicieli ds. bezpieczeństwa w miejscu pracy.
Na Węgrzech obawy dotyczące narażenia na substancje niebezpieczne pomogły zmobilizować pracowników i przeciwstawić się niebezpiecznym praktykom w fabrykach baterii. Doświadczenia te pokazały, że skuteczna organizacja zaczyna się od słuchania pracowników, reagowania na ich obawy i budowania kolektywnej siły na poziomie miejsca pracy. Podkreśliły one również potrzebę rygorystycznych przepisów BHP, skutecznego egzekwowania przepisów oraz znaczącego zaangażowania pracowników w zapobieganie ryzyku zawodowemu.
Wykorzystanie praw pracowniczych do wzmocnienia wpływu związków zawodowych
Podczas konferencji omówiono, w jaki sposób związki zawodowe mogą wykorzystać należytą staranność w zakresie praw człowieka, porozumienia międzynarodowe, Europejskie Rady Zakładowe (EWC) i dialog z międzynarodowymi przedsiębiorstwami w celu wzmocnienia praw pracowniczych w globalnych łańcuchach dostaw.
Narzędzia te mogą pomóc związkom zawodowym uzyskać dostęp do informacji o firmie, identyfikować zagrożenia, przewidywać restrukturyzacje i koordynować działania ponad granicami.
Zmieniona dyrektywa w sprawie europejskich rad zakładowych stwarza dalsze możliwości wzmocnienia praw informacyjnych i konsultacyjnych oraz zwiększenia wpływu pracowników na decyzje spółki, w tym te związane z restrukturyzacją oraz transformacją zieloną i cyfrową.
Uczestnicy podkreślili jednak, że prawa i mechanizmy konsultacji muszą prowadzić do konkretnych rezultatów. Muszą one wspierać organizację pracy, działania zbiorowe i silniejsze negocjacje zbiorowe.
Polityka przemysłowa musi przynosić korzyści pracownikom
Przyszłość europejskiego przemysłu akumulatorowego zależy od zrównoważonych inwestycji, bezpiecznych łańcuchów dostaw i spójnej europejskiej strategii przemysłowej. Jednak poparcie społeczne dla rozwoju przemysłu musi iść w parze z jasnymi warunkami społecznymi.
Związki zawodowe domagają się takiej polityki przemysłowej, która uzależni finansowanie publiczne od wysokiej jakości zatrudnienia, silnych norm pracy, negocjacji zbiorowych i poszanowania praw pracowniczych.
Jest to szczególnie ważne w przypadku nowych inwestycji przemysłowych, gdzie decyzje podjęte na wczesnym etapie mogą mieć wpływ na warunki zatrudnienia i pracy w kolejnych latach.
Pracownicy i ich związki zawodowe muszą być zaangażowani w te decyzje od samego początku. Sprawiedliwa Transformacja nie może zostać osiągnięta wyłącznie poprzez inwestycje przemysłowe. Wymaga ona silnego dialogu społecznego, negocjacji zbiorowych i związków zawodowych zdolnych do organizowania i reprezentowania pracowników.
Międzynarodowa solidarność w globalnych łańcuchach dostaw
Łańcuchy dostaw baterii łączą pracowników w różnych krajach i na różnych kontynentach, od wydobycia i przetwarzania surowców po produkcję baterii.
Konferencja podkreśliła znaczenie międzynarodowej współpracy związków zawodowych w angażowaniu międzynarodowych korporacji, obronie praw podstawowych i budowaniu zbiorowej siły przetargowej w całym łańcuchu dostaw.
Globalne porozumienia ramowe, sieci transgraniczne i skoordynowane strategie organizacyjne mogą pomóc związkom zawodowym reagować kolektywnie na decyzje podejmowane przez korporacje międzynarodowe.
Przekształcanie wniosków z projektów w trwałą siłę związku zawodowego
Konferencja BatteryTUPower dobiegła końca, a jej celem było zaprezentowanie postępów w mapowaniu branży akumulatorowej, wzmocnieniu zdolności organizacyjnych i rozwijaniu współpracy między związkami zawodowymi.
Kolejnym wyzwaniem jest wykorzystanie tych rezultatów poprzez inwestowanie w organizację pracy, wzmacnianie sieci międzynarodowych i zapewnienie związkom zawodowym istotnej roli w kształtowaniu polityki przemysłowej. Europejski przemysł akumulatorowy musi opierać się na czymś więcej niż tylko inwestycjach i technologii. Jego długoterminowy sukces zależy od wykwalifikowanych pracowników, bezpiecznych miejsc pracy, silnych negocjacji zbiorowych i poszanowania praw związków zawodowych.
Przesłanie z Bratysławy było jasne: skuteczna Sprawiedliwa Transformacja wymaga silnych związków zawodowych, zorganizowanych pracowników i międzynarodowej solidarności w całym łańcuchu dostaw baterii.
źródło: https://industriall-europe.eu/Article/1626
na zdjęciu Kamil Wieczorek, który przedstawił działania organizacyjne NSZZ „Solidarność” w Mercedes Benz Manufacturing w Jaworze