Partnerzy:
Robotnicy przemysłowi z sześciu krajów protestują dziś przed fabryką Audi w Győr na Węgrzech, gdzie w ostatnich miesiącach utracono setki miejsc pracy w przemyśle motoryzacyjnym. Manifestacja rozpoczyna się minutą ciszy dla ofiar sobotniego zamachu w Krakowie. Zorganizowany przez węgierski związek zawodowy metalowców VASAS, z udziałem Judith Kirton-Darling, sekretarz generalnej industriAll Europe, manifestacja wysyła jasny sygnał: Europa nie może stać się bardziej konkurencyjna, skreślając całe regiony lub nastawiając pracowników z jednego kraju przeciwko drugiemu. IndustriAll Europe domaga się budżetu UE i polityki przemysłowej, które zapewnią dobre miejsca pracy w każdym regionie.
W wiecu biorą udział związkowcy z Węgier, Polski, Czech, Słowacji, Słowenii i Niemiec. Ich żądania popiera nowy raport industriAll Europe, opublikowany dzisiaj , w którym wyjaśniono, dlaczego Europa potrzebuje polityki przemysłowej, która sprawdzi się w każdym regionie.
Pod wieloma względami polityka spójności, czyli finansowanie UE, które pomaga biedniejszym regionom nadrobić zaległości, jest ważnym przykładem sukcesu UE. Od rozszerzenia w 2004 roku PKB na osobę w państwach członkowskich, które przystąpiły do UE, wzrósł z około połowy średniej UE do prawie 80%. Regionalne fundusze UE i fundusze spójności zwiększyły zatrudnienie w UE o prawie 1% w latach 2014–2020 i zmniejszyły różnicę między najbogatszymi a najbiedniejszymi regionami. Jednak różnica w stosunku do Europy Zachodniej pozostaje duża. Nawet po uwzględnieniu cen, płace minimalne w Czechach, na Węgrzech i Słowacji są niższe niż połowa płacy minimalnej w Niemczech i niższe od obowiązujących w UE progów płacy minimalnej. Negocjacje zbiorowe są słabe: w 2023 roku tylko 14,8% pracowników na Węgrzech i 11,6% w Polsce było objętych układem zbiorowym pracy. Znacznie poniżej unijnego celu 80%.
Co gorsza, europejska polityka przemysłowa pozostaje w dużej mierze narzędziem wiodących gospodarek. Wsparcie w ramach ważnych projektów wspólnego europejskiego zainteresowania (IPCEI) jest silnie skoncentrowane w głównych gospodarkach Europy, a Niemcy, Francja i Włochy uczestniczyły we wszystkich z wyjątkiem jednej. To samo dotyczy siły fiskalnej: Niemcy wypłaciły pomoc publiczną w czasie kryzysu o wartości 1,23% PKB między inwazją Rosji na Ukrainę a czerwcem 2023 r. To ponad dwukrotnie więcej niż średnia w UE (0,58%) i pięciokrotnie więcej niż w Bułgarii (0,24%).
Jednak potencjał polityki przemysłowej w zakresie wspierania konwergencji regionalnej i spójności społecznej jest ogromny. Badanie Parlamentu Europejskiego wykazało, że najbardziej ambitny scenariusz „Made in Europe” w ramach proponowanej Ustawy o Akceleratorze Przemysłowym przyniósłby największy wzrost PKB i zatrudnienia w Czechach, Słowenii, Słowacji, na Węgrzech i w Bułgarii.
Ale kolejny budżet UE zagraża spójności
Propozycja Komisji dotycząca budżetu UE na lata 2028–2034 zakłada połączenie funduszy spójności z 27 planami krajowymi. Według Centrum Badań nad Polityką Europejską, oznaczałoby to realne zmniejszenie wydatków na spójność o około 12%. Nadchodzące miesiące zadecydują, czy kolejny budżet spełni obietnicę złożoną przez Europę wszystkim regionom.
IndustriAll Europe apeluje o:
Przemawiając na wiecu, sekretarz generalna industriAll Europe Judith Kirton-Darling powiedziała:
Nasze myśli są z mieszkańcami Krakowa, z rodzinami, które straciły bliskich w sobotę, i ze wszystkimi rannymi. Łączymy się w żałobie i stoimy tu dzisiaj razem.
Pracownicy tutaj, w Győr, i w całej Europie Środkowo-Wschodniej, budują samochody, wytwarzają kluczowe chemikalia, komponenty i maszyny, które utrzymują europejski przemysł w działaniu. Zbyt często oferuje się im niskie płace, słabe prawa negocjacyjne i znajdują się na końcu kolejki do inwestycji. Dość tego. Kolejny budżet Europy i jej nowa polityka przemysłowa muszą dotrzeć do każdego regionu, a każde euro z publicznych pieniędzy musi zawierać warunki gwarantujące dobre, związkowe miejsca pracy.
Z bram fabryk w Győr pracownicy z sześciu krajów wysyłają jeden sygnał do Brukseli i stolic państw: przemysłowa przyszłość Europy musi obejmować ich regiony. Dzisiejszy wiec jest również zapowiedzią naszej europejskiej mobilizacji w Parlamencie Europejskim w Strasburgu 24 listopada.